|
Jest
co¶, w czym Warszawa na pewno nie ustêpuje innym europejskim
stolicom. Chodzi o tempo w jakim powstaj± w niej nowe budynki. W
centrum s± to przede wszystkim biurowce, natomiast bardziej na
peryferiach powstaj± budynki mieszkaniowe, choæ zdarza siê, ¿e
taka prawid³owo¶æ nie zawsze jest norm±.
Dzisiejsza
Warszawa mo¿e przypominaæ momentami olbrzymi plac budowy, niemal
wszêdzie widaæ nowo powstaj±ce budynki. Mo¿na mieæ pewno¶æ, ¿e
niezagospodarowane dot±d, nieliczne ju¿ zreszt±, grunty stan± siê
wkrótce obiektem zainteresowania deweloperów. Pomimo,
¿e wiêcej powstaje mieszkañ, to budynki biurowe, które
przybywaj± s± budynkami bardziej spektakularnymi – bardziej
widocznym ze wzglêdu na konstrukcje architektoniczne.
Poda¿
i popyt na powierzchnie biurowe nie s± takie same.
Najprawdopodobniej ju¿ za kilka miesiêcy bêdziemy mieli do
czynienia z sytuacj±, gdy w ¶cis³ym centrum miasta zabraknie po
prostu du¿ych powierzchni do wynajêcia. A przecie¿ zupe³nie
inaczej by³o jeszcze trzy, cztery lata temu. Wiele nowych obiektów
sta³o niewynajêtych miesi±cami. Dzisiaj, nawet powierzchnie
ulokowane bardziej na peryferiach, które sta³y dot±d puste,
znajduj± najemców. Mamy do czynienia z tak zwanym zjawiskiem
„wype³niania” powierzchni biurowych. Budynki biurowe powstaj± w
ramach przybywania potrzeb rynku. Drugim procesem, na który
warto zwróciæ uwagê, a który sta³ siê popularny
jest odzyskiwanie powierzchni, czyli wyburzanie na przyk³ad starych
budynków w celu odzyskania atrakcyjnych lokalizacji, g³ównie
w centrum miasta.
Dzisiaj, ogó³em, niewynajêtych
powierzchni jest mniej ni¿ 5%, a wiêc jest to odsetek mniejszy ni¿
w wiêkszo¶ci pañstw europejskich.
Czynników, które
mia³y wp³yw na tak± sytuacjê jest oczywi¶cie kilka.
Niew±tpliwie
jednym z nich jest znacz±cy wzrost gospodarczy. Nie bez znaczenia
pozostaje równie¿ fakt wej¶cia Polski do Unii Europejskiej
i wszelkie zwi±zane z tym konsekwencje, na przyk³ad migracje
ludno¶ci czy przenoszenie filii firm zagranicznych do naszego kraju.
Kolejnym bardzo wa¿nym czynnikiem jest oczywi¶cie nap³yw
zachodniego kapita³u.
Obok udogodnieñ i ogólnej dobrej
koniunktury, istniej± jednak drobne utrudnienia, które
przysparzaj± inwestorom pewnych k³opotów. Mowa tu niestety o
kwestii biurokracji, a dok³adniej pewnego rodzaju opiesza³o¶ci
w³adz miejskich. Na przyk³ad w Warszawie niezmiernie trudno
za³atwiæ pozwolenie na zabudowê, brak jest konkretnych planów
zagospodarowania przestrzennego, co jest oczywi¶cie olbrzymi±
przeszkod± w realizowaniu nowych inwestycji.
Odpowiednia
infrastruktura a rozwój miast
Stolica
nie jest oczywi¶cie jedynym miastem, w którym zaobserwowaæ
mo¿na wzmo¿ony ruch na rynku nieruchomo¶ci. Warto przyjrzeæ siê
innym mniejszym aglomeracjom. Poza Warszaw± najprê¿niej
rozwijaj±cym siê rynkiem jest Wroc³aw. Tu mamy ostatnio do
czynienia z prawdziwym boomem budowlanym. Je¶li chodzi o u³atwienia
dla potencjalnych inwestorów, jest miejscem, gdzie warto
budowaæ. Przede wszystkim rynek wroc³awski nabra³ znacz±cej
dynamiki rozwoju ze wzglêdu na blisko¶æ kilku du¿ych specjalnych
stref ekonomicznych, po drugie, posiada olbrzymi± zaletê, jak±
jest mo¿liwo¶æ zorganizowania EXPO 2012. Nie bez znaczenia
pozostaje równie¿ fakt, ¿e Wroc³aw s±siaduje z autostrad±
i posiada dobrze rozwiniêt± infrastrukturê (co w Polsce stanowi
jeszcze wyj±tek). Dogodny kana³ komunikacyjny, odpowiednia
ogólnokrajowa infrastruktura wp³ywa na rozwój miasta.
Inwestorzy podkre¶laj± tak¿e sprawno¶æ z jak± dzia³aj± w³adze
miejskie. Za³atwienie formalno¶ci jest du¿o ³atwiejsze ni¿ na
przyk³ad w Warszawie. Tak wiêc rynek wroc³awski ro¶nie znacznie
szybciej ni¿ pozosta³e aglomeracje miejskie w Polsce.
Drugim
miastem, na które warto zwróciæ uwagê jest £ód¼.
Jeszcze dziesiêæ lat temu przepowiadano zag³adê tego miasta.
Dotychczas uwa¿ano, ¿e nie ma ono przysz³o¶ci i jakikolwiek
inwestycje s± tam po prostu nieop³acalne. Czas zweryfikowa³ te
prognozy i £ód¼ sta³a sie miastem atrakcyjnym dla
inwestorów. Jej atutem, podobnie jak w przypadku Wroc³awia,
jest bardzo dobrze rozwiniêta infrastruktura i s±siedztwo
autostrady. Na postrzeganie tego miejsca, jako atrakcyjnej
lokalizacji rzutuje równie¿ fakt, ¿e to w³a¶nie ko³o
£odzi powstaje g³ówny wêze³ komunikacyjny, ³±cz±cy
drogi wschód- zachód i pó³noc- po³udnie.
Jak
w obecnej sytuacji bêd± kszta³towa³y siê ceny?
Bez
w±tpienia olbrzymi boom mieszkaniowy przyczyni³ siê do wzrostu cen
materia³ów budowlanych co w znacz±cy sposób wp³ywa
na finaln± cenê obiektu, a tym samym ma odzwierciedlenie w
pó¼niejszej cenie najmu. Ponadto wej¶cie Polski do Unii
Europejskiej i emigracja wielu specjalistów sprawi³a, ¿e
coraz trudniej znale¼æ fachow± ekipê, a ci, którzy
pozostali w kraju zaczêli bardzo drogo ceniæ swoje umiejêtno¶ci.
Jednak¿e dalej op³aca siê inwestowaæ w budowê powierzchni
biurowych, szczególnie w tych najwa¿niejszych aglomeracjach
miejskich. Najemcy znajduj± siê ju¿ na etapie samej budowy
biurowca. Szacunkowo ocenia siê, ¿e z tych i innych powodów
ceny budynków biurowych wzros³y w ostatnich latach o 30%.
Mimo znacznego wzrostu kosztów, boom z którym mamy
teraz do czynienia utrzyma siê przynajmniej przez dwa, trzy lata.
My¶l±c o tego typu inwestycji, trzeba jednak pamiêtaæ, ¿e
procedura powstawania nowych biurowców jest procesem trwaj±cym
do¶æ d³ugo. Sama budowa trwa od 14 do 24 miesiêcy, przygotowanie
ca³ej inwestycji drugie tyle. Ca³y cykl, od podjêcia decyzji o
budowie do oddania obiektu trwa zatem od 3 do 5 lat.
|